Waarom energieopslag steeds belangrijker wordt in Nederland
Netcongestie, het einde van salderen en een groeiend stroomverbruik zorgen ervoor dat energieopslag een steeds belangrijkere rol speelt binnen het Nederlandse energiesysteem.
Nederland wekt steeds meer duurzame energie op met zonnepanelen en windturbines. Tegelijkertijd raakt het elektriciteitsnet op veel plekken voller en verandert de manier waarop huishoudens energie gebruiken. Daardoor groeit de behoefte aan energieopslag. Niet alleen voor bedrijven, maar ook voor huishoudens die meer controle willen over hun eigen energieverbruik.
De energiemarkt verandert snel
Inmiddels hebben meer dan 3 miljoen Nederlandse huishoudens zonnepanelen op hun dak liggen, waardoor duurzame energie een steeds grotere rol speelt in onze energievoorziening. Regelmatig wordt op zonnige dagen meer stroom opgewekt dan direct kan worden gebruikt.
Tegelijkertijd neemt de vraag naar elektriciteit toe. Warmtepompen, elektrische auto’s en elektrische kookplaten zorgen ervoor dat huishoudens steeds meer afhankelijk worden van stroom.
De ontwikkelingen die zorgen voor nieuwe uitdagingen:
- Het stroomnet raakt voller
- De salderingsregeling wordt beëindigd
- Energieprijzen worden dynamischer
- Vraag en aanbod verschillen steeds vaker gedurende de dag
Daardoor ontstaat een groeiende behoefte aan flexibiliteit binnen het energiesysteem.
Wat is energieopslag?
Energieopslag betekent simpel gezegd dat opgewekte energie op een later moment kan worden gebruikt.
Dat kan op verschillende manieren:
- Grootschalige batterijparken
- Buurtbatterijen
- Warmteopslag
- Waterstofopslag
- Thuisbatterijen
Voor huishoudens is vooral de thuisbatterij een bekende vorm van energieopslag geworden.
Overdag kan overtollige zonnestroom worden opgeslagen en later worden gebruikt wanneer de zon niet schijnt. Hierdoor hoeft minder stroom van het net te worden afgenomen.
Waarom energieopslag steeds belangrijker wordt
1. Het einde van de salderingsregeling
Jarenlang konden huishoudens opgewekte zonnestroom wegstrepen tegen hun eigen verbruik via de salderingsregeling.
Nu deze regeling wordt afgeschaft, wordt het aantrekkelijker om meer opgewekte energie zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren aan het net.
2. Netcongestie neemt toe
In steeds meer regio’s ontstaat netcongestie. Dat betekent dat het elektriciteitsnet op piekmomenten onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag en aanbod te verwerken. Volgens netbeheerders wordt het daarom steeds belangrijker om energie slimmer te gebruiken en op te slaan.
Meer informatie hierover is te vinden via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO): https://www.rvo.nl/onderwerpen/netcongestie/wat-netcongestie
3. Meer elektrische apparaten in huis
Steeds meer huishoudens beschikken over:
- Een warmtepomp
- Een elektrische auto
- Elektrisch koken
- Airconditioning
Daardoor groeit het belang van een goede afstemming tussen opwekking, opslag en verbruik.
Van energieverbruiker naar energiebeheerder
Waar huishoudens vroeger vooral energie afnamen, worden zij steeds vaker actieve deelnemers in het energiesysteem.
Met zonnepanelen, slimme energiesturing en energieopslag ontstaat een woning die:
- Energie opwekt
- Energie opslaat
- Energie slim gebruikt
- Kan inspelen op wisselende energieprijzen
Deze ontwikkeling wordt vaak omschreven als de overgang van energieverbruiker naar energiebeheerder.
“De vraag is niet meer óf ons energiesysteem verandert, maar hoe huishoudens daarin slim kunnen meebewegen. Energieopslag wordt daarbij steeds vaker een logische volgende stap,” aldus Meint Schepers, verduurzamingsadviseur bij Domogo.
Top 6 ontwikkelingen die de groei van energieopslag versnellen
- Het einde van salderen
- Toenemende netcongestie
- Groei van zonnepanelen
- Opkomst van dynamische energiecontracten
- Elektrificatie van woningen en vervoer
- Slimme thuisbatterijen met energiemanagement
Samen zorgen deze ontwikkelingen ervoor dat energieopslag een steeds belangrijkere rol krijgt binnen de energietransitie.
Een thuisbatterij als onderdeel van een groter energiesysteem
Stel dat een huishouden overdag meer zonnestroom opwekt dan direct wordt verbruikt. Zonder energieopslag wordt deze stroom teruggeleverd aan het net. Met een thuisbatterij kan een deel van die energie later worden gebruikt, bijvoorbeeld in de avonduren wanneer de vraag naar stroom juist hoger is.
Een thuisbatterij is niet voor iedere woning automatisch de beste oplossing. De geschiktheid hangt onder meer af van:
- Het jaarlijkse stroomverbruik
- Het aantal zonnepanelen
- De hoeveelheid teruglevering
- Toekomstplannen zoals een warmtepomp of elektrische auto
Steeds vaker wordt een thuisbatterij daarom bekeken als onderdeel van een compleet energiesysteem. Meer informatie over slimme energiesystemen en energieopslag is te vinden op Domogo.
De komende jaren
De verwachting is dat energieopslag de komende jaren een steeds grotere rol gaat spelen binnen de Nederlandse energiemarkt.
Niet omdat iedereen volledig zelfvoorzienend wil worden, maar omdat huishoudens meer mogelijkheden krijgen om bewust om te gaan met hun energieverbruik.
Wie energie slim opwekt, gebruikt en opslaat, krijgt meer inzicht en meer controle over zijn energiehuishouding.
Deze ontwikkeling maakt energieopslag tot een van de belangrijkste thema’s binnen de energietransitie van de komende jaren.
Over de auteur
Dit artikel is geschreven door Meint Schepers, verduurzamingsadviseur bij Domogo. Met zijn dagelijkse praktijkervaring op het gebied van energieopslag, zonnepanelen en energiemanagement deelt hij inzichten over ontwikkelingen binnen de Nederlandse energiemarkt.